تأمین زمین در برنامه هفتم؛ ۲۷ درصد هدف پنج‌ساله یا ۶۰ درصد تکلیف دو سال نخست؟
بر پایه احکام برنامه هفتم توسعه، باید در طول پنج سال ۳۳۰ هزار هکتار زمین به محدوده طرح‌های شهری و روستایی افزوده شود. خبرگزاری تسنیم در گزارشی که سه‌شنبه ۵ آبان ۱۴۰۵ منتشر کرد، با استناد به آماری که معاون شهرسازی و معماری وزیر راه و شهرسازی اعلام کرده، نوشته است تا امروز تنها حدود ۲۷ درصد از این هدف محقق شده است؛ در حالی که وزارت راه و شهرسازی از تحقق حدود ۶۰ درصدی تکلیف دو سال نخست برنامه سخن می‌گوید.
جزئیات خبر
پیش‌تر نیز رضایی، رئیس کمیسیون عمران مجلس، در شهریور امسال درباره اجرای این حکم گفته بود که عملی شدن آن به توجه ویژه وزارت راه و شهرسازی و همکاری فعال استانداران در کمیسیون‌های ماده ۵ نیاز دارد.
رئیس کمیسیون عمران مجلس در همان زمان تأکید کرده بود که در واگذاری زمین رایگان، اولویت اصلی باید با دهک‌های یک تا پنج جامعه باشد که بخش بزرگی از جمعیت نیازمند مسکن را تشکیل می‌دهند. به گفته او، فراهم کردن سرپناه مناسب طبق قانون اساسی از وظایف حاکمیت و حق مسلم هر ایرانی است و اگر دو محور «تأمین زمین رایگان» و «پرداخت به‌موقع و مناسب تسهیلات بانکی» اجرا شود، مردم به‌سادگی می‌توانند خانه بسازند.
طبق تازه‌ترین آماری که کاظمیان، معاون شهرسازی و معماری وزیر راه و شهرسازی، ارائه کرده، از آغاز اجرای برنامه هفتم توسعه تا پایان شهریور ۱۴۰۵ حدود ۸۸ هزار و ۸۰۰ هکتار زمین تأمین شده است.
کاظمیان در تشریح این عملکرد توضیح داده است که از این ۸۸ هزار و ۸۰۰ هکتار، ۴۱ هزار و ۶۰۰ هکتار از راه الحاق و بازنگری طرح‌های جامع شهری، ۳۷ هزار و ۳۷۰ هکتار در حوزه روستایی و هزار و ۴۰۰ هکتار هم از طریق افزایش بهره‌وری در بافت‌های شهری به دست آمده است.
معاون وزیر راه و شهرسازی سهم تأمین زمین از محل افزایش بهره‌وری در داخل بافت‌های شهری را رقمی کوچک دانسته و افزوده است که در همین مدت حدود ۸ هزار و ۴۰۰ هکتار زمین نیز برای شهرهای جدید و شهرک‌ها به تصویب رسیده و وارد چرخه توسعه شهری شده است.
تسنیم با مقایسه رقم ۸۸ هزار و ۸۰۰ هکتار با هدف ۳۳۰ هزار هکتاری برنامه هفتم، میزان تحقق هدف پنج‌ساله تأمین زمین را حدود ۲۶.۹ درصد، یعنی نزدیک به ۲۷ درصد، برآورد کرده است.
اما کاظمیان در گفت‌وگو با تسنیم ارزیابی دیگری از عملکرد این بخش دارد. او با اشاره به اجرای برنامه الحاق زمین در دو سال اول برنامه هفتم گفته است عملکرد سال نخست ۷۲.۴ درصد و عملکرد سال دوم ۵۲ درصد بوده و در مجموع حدود ۶۰ درصد از تکلیف این دو سال انجام شده است.
به گفته معاون شهرسازی و معماری وزیر راه و شهرسازی، نکته مهم این است که هیچ پرونده درخواست تأمین زمینی در شورای عالی شهرسازی و معماری بلاتکلیف نمانده و درباره همه پرونده‌ها تصمیم گرفته شده است؛ هرچند او تصریح کرده که طبیعتاً همه این تصمیم‌ها به موافقت با درخواست‌ها نینجامیده است.
به این ترتیب، دو شاخص متفاوت برای سنجش عملکرد تأمین زمین در برنامه هفتم مطرح است: از یک سو کل زمین تأمین‌شده تاکنون معادل حدود ۲۷ درصد هدف ۳۳۰ هزار هکتاری پنج‌ساله است و از سوی دیگر وزارت راه و شهرسازی از تحقق حدود ۶۰ درصدی تکلیف دو سال نخست خبر می‌دهد.
تسنیم در پایان گزارش خود یادآوری کرده که این دو رقم بر مبنای‌های متفاوتی محاسبه شده‌اند و لازم است آمار وزارت راه و شهرسازی درباره عملکرد سالانه الحاق زمین و میزان تحقق آن، در کنار پیشرفت کلی هدف پنج‌ساله، به‌طور دقیق و شفاف ارزیابی شود.
