محاسبه کمیسیون مشاور املاک در تهران و اهواز؛ تعرفه، فرمول و مثال
کمیسیون مشاور املاک یکی از هزینه‌هایی است که خریدار، فروشنده، موجر و مستأجر باید از ابتدا بدانند. تعرفه در هر شهر را اتحادیهٔ همان شهر تعیین می‌کند و فرمول تهران و اهواز با هم تفاوت جدی دارد. در این راهنما هر دو را با منبع، سطح اطمینان و مثال عددی مرور می‌کنیم.
اصل کلی
کمیسیون (حق‌الزحمهٔ مشاور املاک) معمولاً از هر دو طرف معامله گرفته میشود و درصدی از مبلغ معامله یا ترکیبی از ودیعه و اجاره است. مالیات بر ارزش افزوده هم ممکن است به آن اضافه شود. پیش از امضای قرارداد، مبلغ کمیسیون را از مشاور مکتوب بخواهید و آن را با تعرفهٔ رسمی مقایسه کنید.
تهران: نرخ ثابت ۰٫۲۵ درصد
طبق ماشینحساب رسمی اتحادیهٔ مشاوران املاک تهران، کمیسیون خرید و فروش برای هر طرف ۰٫۲۵ درصد مبلغ معامله است (جمعاً ۰٫۵ درصد) و پله‌بندی ندارد. خبرگزاری مهر هم در ۱۹ مهر ۱۴۰۴ به نقل از رئیس اتحادیه گزارش کرد که نرخ فعلی ۰٫۲۵ درصد از هر طرف است. مالیات بر ارزش افزوده در ماشینحساب اتحادیه ۱۰ درصد است.
- مثال خرید: معاملهٔ ۱۰ میلیارد تومانی → ۲۵ میلیون تومان برای هر طرف؛ با ۱۰ درصد مالیات، ۲۷٫۵ میلیون تومان.
- مثال اجاره: ودیعهٔ ۵۰۰ میلیون و اجارهٔ ماهانهٔ ۲۰ میلیون تومان → ۰٫۵ درصد ودیعه (۲٫۵ میلیون) بهعلاوهٔ ۲۵ درصد اجاره (۵ میلیون) = ۷٫۵ میلیون تومان برای هر طرف؛ با مالیات ۸٫۲۵ میلیون.
در اجاره، ماشینحساب رسمی تهران هر ۱ میلیون تومان ودیعه را معادل ۲۰ هزار تومان اجاره در نظر می‌گیرد. برخی سایت‌ها ضریب ۳۰ هزار تومانی را برای تهران ذکر می‌کنند که با خروجی ماشینحساب رسمی نمی‌خواند.
اهواز: تعرفهٔ پلکانی با اطمینان کمتر
برای اهواز تعرفهٔ رسمی و تاریخ‌داری روی سایت اتحادیه پیدا نکردیم. تنها منبعی که فرمول کامل را منتشر کرده، ملکنگار است و رئیس اتحادیهٔ مشاوران املاک اهواز هم به نقل از خبر جنوب گفته است تعرفه از سال ۱۳۹۵ افزایش نیافته؛ بنابراین این اعداد احتمالاً همان مصوبهٔ ۱۳۹۵اند. با این احتیاط، فرمول خرید و فروش برای هر طرف:
| بخش مبلغ معامله | درصد هر طرف |
|---|---|
| تا ۳۰۰ میلیون تومان | ۰٫۵ درصد |
| ۳۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان | ۰٫۳۵ درصد |
| مازاد بر ۷۰۰ میلیون تومان | ۰٫۲۵ درصد |
محاسبه پلکانی است: هر بخش از مبلغ با درصد همان بخش حساب میشود. برای معاملهٔ ۱۰ میلیارد تومانی: ۳۰۰ میلیون × ۰٫۵٪ = ۱٫۵ میلیون؛ ۴۰۰ میلیون × ۰٫۳۵٪ = ۱٫۴ میلیون؛ ۹٫۳ میلیارد × ۰٫۲۵٪ = ۲۳٫۲۵ میلیون؛ جمع ۲۶٫۱۵ میلیون تومان برای هر طرف.
در اجاره، طبق همین منبع هر ۱ میلیون تومان ودیعه معادل ۳۰ هزار تومان اجارهٔ ماهانه محسوب میشود و کمیسیون هر طرف ۲۵ درصد مجموع اجارهٔ ماهانه و معادل اجارهٔ ودیعه است. مثال: ودیعهٔ ۵۰۰ میلیون (معادل ۱۵ میلیون اجاره) و اجارهٔ ۲۰ میلیون → پایهٔ ۳۵ میلیون × ۲۵٪ = ۸٫۷۵ میلیون تومان برای هر طرف.
مقایسهٔ دو شهر با یک معامله
| معامله | تهران (هر طرف، بدون مالیات) | اهواز (هر طرف) |
|---|---|---|
| فروش ۱۰ میلیارد تومان | ۲۵ میلیون | ۲۶٫۱۵ میلیون |
| رهن ۵۰۰ میلیون + اجارهٔ ۲۰ میلیون | ۷٫۵ میلیون | ۸٫۷۵ میلیون |
تفاوت اصلی در معاملات کوچک دیده میشود: در اهواز، پلهٔ ۰٫۵ درصدی اول کمیسیون معاملات کم‌مبلغ را نسبتاً بالاتر می‌برد. همین مقایسه برای ضریب ودیعه هم صادق است: ضریب ۳۰ هزار تومانی اهواز در برابر ۲۰ هزار تومانی تهران.
شهرهای اطراف تهران
تعرفهٔ اتحادیهٔ تهران لزوماً در شهرهایی مثل پرند، پردیس یا لواسان عیناً اجرا نمی‌شود. در این شهرها هم مبلغ را پیش از قرارداد مکتوب بخواهید.
نکاتی که اختلاف را کم می‌کند
- کمیسیون را پس از امضای قرارداد و نه پیش از آن بپردازید.
- رسید رسمی با نام و شمارهٔ پروانهٔ کسب مشاور بگیرید.
- اگر قرارداد فسخ شود، تکلیف کمیسیون را از پیش در قرارداد روشن کنید.
- در تمدید اجاره، نرخ جداگانه‌ای ممکن است اعمال شود؛ بپرسید.
- مالیات بر ارزش افزوده را جداگانه در رسید ببینید.
ماشینحساب
ماشینحساب کمیسیون ملک نیوز همین فرمول‌ها را برای ۳۰ شهر پیاده می‌کند؛ با پیوند کمیسیون اهواز یا کمیسیون تهران شهر به‌طور خودکار انتخاب میشود. برای هزینهٔ وام هم ماشینحساب وام و تسه را ببینید.
پرسش‌هایی که پیش از امضا باید بپرسید
- کمیسیون بر اساس کدام تعرفه و کدام سال محاسبه شده است؟
- آیا مالیات بر ارزش افزوده جداگانه دریافت میشود؟
- اگر یکی از طرفین پیش از تنظیم سند رسمی انصراف دهد، تکلیف کمیسیون چیست؟
- آیا قرارداد با کد رهگیری ثبت میشود؟
- هزینهٔ تمدید قرارداد اجاره در سال بعد چقدر است؟
یک مثال برای مستأجر اهوازی
مستأجری که در اهواز ۲۰۰ میلیون تومان ودیعه و ۸ میلیون تومان اجارهٔ ماهانه می‌پردازد: معادل اجارهٔ ودیعه با ضریب ۳۰ هزار تومان، ۶ میلیون تومان است؛ پایه ۱۴ میلیون تومان و کمیسیون هر طرف ۲۵ درصد آن، یعنی ۳٫۵ میلیون تومان. همین قرارداد با فرمول تهران (۰٫۵ درصد ودیعه بهعلاوهٔ ۲۵ درصد اجاره) ۱ میلیون بهعلاوهٔ ۲ میلیون، یعنی ۳ میلیون تومان می‌شد.
جمع‌بندی
در تهران کمیسیون خرید ۰٫۲۵ درصد از هر طرف با منبع رسمی و اطمینان بالاست؛ در اهواز فرمول پلکانی ۰٫۵، ۰٫۳۵ و ۰٫۲۵ درصد از منبعی ثانویه نقل شده و احتمالاً مصوب ۱۳۹۵ است. در هر دو شهر، مبلغ را پیش از امضا مکتوب کنید و با ماشینحساب بسنجید.
سؤالات متداول
کمیسیون خرید و فروش در تهران چقدر است؟
طبق ماشینحساب رسمی اتحادیهٔ املاک تهران، ۰٫۲۵ درصد مبلغ معامله از هر طرف بهعلاوهٔ ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده.
کمیسیون املاک در اهواز چطور حساب میشود؟
طبق ملکنگار، پلکانی: ۰٫۵ درصد تا ۳۰۰ میلیون، ۰٫۳۵ درصد تا ۷۰۰ میلیون و ۰٫۲۵ درصد مازاد، از هر طرف. اطمینان به این تعرفه پایین است.
کمیسیون اجاره در تهران چقدر است؟
۰٫۵ درصد ودیعه بهعلاوهٔ ۲۵ درصد اجارهٔ ماهانه برای هر طرف، طبق ماشینحساب اتحادیه.
کمیسیون را چه زمانی بپردازیم؟
پس از امضای قرارداد و در برابر رسید رسمی مشاور.
منابع و داده‌های این مقاله
این مقاله را تحریریه ملک نیوز نوشته است؛ ارقام از منابع ذکرشده با تاریخ آن‌ها آمده و مطالب جنبهٔ اطلاع‌رسانی دارد و توصیهٔ سرمایه‌گذاری یا مشاورهٔ حقوقی نیست.
